De Dag Dat Moeshoe Zijn Hamer Neerlegde

Niemand weet precies wanneer het begon, maar op een gewone dinsdag (getuigen zijn het daar toevallig wel allemaal over eens, wat sowieso al verdacht is) liep Moeshoe zijn eigen Smidse binnen, legde zijn hamer op de werkbank, en zei simpelweg: "ik ben klaar." Wat daarna gebeurde, hangt af van wie je het vraagt. Dit is de versie die het vaakst wordt verteld.

Er wordt gezegd dat zelfs draken op een dag hun hamer neerleggen. Niemand die er echt bij was durft dat met zekerheid te bevestigen, en toch kent iedereen aan dit vuur hetzelfde verhaal, alsof het zich in de stenen zelf heeft gegrift.

De aankondiging

Moeshoe riep zijn drie zonen bij elkaar, Mundo, Vane en Keesje, en vertelde dat de Smidse aan een nieuwe generatie toe was. Geen lang gesproken toe, geen traan, gewoon een korte mededeling en een blik die zei: "regel het maar onderling."

Drie zonen stonden voor hun vader, wachtend op wijze woorden, een plechtig ritueel, misschien zelfs een lied. In plaats daarvan kregen ze een schouderklopje en de mededeling dat de sleutels nu van hen waren.

De "test" die eigenlijk geen test was

Om te bepalen wie wat zou doen, bedacht Moeshoe iets dat hij zelf "een eerlijke proef" noemde, maar wat in de praktijk vooral neerkwam op drie broers die de hele werkplaats overhoop haalden. Mundo probeerde alles tegelijk te regelen en verwelkomde per ongeluk drie handelaren die helemaal niet uitgenodigd waren. Vane verdween voor uren in een kast vol oude kaarten en kwam terug met een compleet nieuw wereldidee dat niemand had gevraagd. Keesje besloot het spel gewoon zelf te gaan spelen in plaats van iets te regelen, en won.

Geen enkele proef verliep zoals verwacht. De een greep naar de deur, de ander naar de kaarten, de derde naar het spel zelf, alsof de Smidse hun elk een ander deel van zichzelf liet zien.

Wie kreeg wat

Uiteindelijk werd de verdeling niet gemaakt op basis van wie het "beste" deed, maar gewoon op basis van wie waar het meest gelukkig van werd. Mundo hield van het onthalen en verkopen, dus werd hij het gezicht van de marktplaats. Vane bleek de enige die geduld had voor kaarten en kennis, dus kreeg hij de databanken en de wereldkaarten. Keesje wilde vooral blijven spelen, dus kreeg hij, min of meer per ongeluk, het kaartspel.

Zo verdeelde de Smidse zichzelf, niet naar verdienste, maar naar wat elke zoon zonder na te denken al aan het doen was.

En toen

Sindsdien draait de Smidse gewoon door, alleen dan met drie broers aan het roer in plaats van één drakenoudere. Af en toe schijnt Moeshoe nog eens langs te komen om te kijken hoe het gaat, meestal onaangekondigd, en meestal precies op het moment dat er iets misgaat.

Wat begon als een gewone dinsdag, groeide uit tot het verhaal dat iedereen kent maar niemand kan bewijzen. En misschien is dat precies hoe een goede legende hoort te ontstaan.